Pred pedeset godina, Robert Redford je odglumio ulogu koja je postala sinonim za paranoidne špijske trilere sedamdesetih. Film Tri dana kondora nije samo referenca za savremene hitove poput Kapetan Amerika: Zimske vojnik, već i vrhunac žanra koji i danas inspiriše reditelje i scenariste širom sveta.
Začarana priča o običnom čoveku u haosu zavere
U centru radnje je Džozef Tērner, CIA analitičar koji radi u New Yorku pod maskom Američkog literarnog istorijskog društva. Njegov tim mirno čita štampu, unosi podatke u računar i traži tragove špijunaže. Ali sve se menja kada ubice napadnu kancelariju, ostavljajući samo Džoa živog – slučajno, jer je izašao na ručak neprimijećen. Od tog trenutka, on postaje meta, pokušavajući da shvati da li je u pitanju njegov izvještaj ili neka dublja zavera.
Film, snimljen 1975. godine, sažima roman Šest dana kondora u tri dana intenzivne akcije. Iako su mnogi detalji postali standard u kasnijim trilerima, ono što Tri dana kondora čini posebnim je Redfordova sposobnost da prikaže junaka koji improvizuje pod pritiskom. On nije supersvežnjak, već pametan momak koji razmišlja naglas, tražeći izlaz iz klopke.
Redfordova hrabrost i hemija sa Denuej
Redford, poznat po šarmu i smirenoći, ovde pokazuje dubinu. Za razliku od sirovih likova Al Pacina ili Roberta De Nira, njegov Džoe deluje promišljeno i pouzdano. Ključna je i romansa sa Kejt Hejl, koju tumači Fej Denuej – neobičan spoj gdje zarobljena žena razvije osjećanja prema otmičaru. Režiser Sidni Polak, koji je ranije radio sa Redfordom u romantičnom Naš način života, ubacuje nežne trenutke usred paranoje.
Film koristi dnevnu svjetlost za prikaz pretnji – ubice izgledaju kao obični poštari ili prijatelji. Snimljen u prazničnoj sezoni, pun je božićnih motiva, ali bez snijega, autentično za Njujork. Montaza je nominovana za Oskara, a stil je uglađen, ali ne preteran.
Utjecaj na savremeni film i špijunažu
Ovaj triler nije toliko osuđuje CIA kao što priznaje mogućnost korupcije unutar agencije. Najupečatljiviji je lik evropskog plaćenika Žibera (Maks fon Sidov), koji živi po principu preciznosti bez lojalnosti prema bilo čijoj strani. To je poruka o hladnoj profesionalnosti koja i danas rezonuje u eri kibernetičke špijunaže.
U Srbiji, gdje volimo dobre trilere, nadamo se da će uskoro biti dostupan na lokalnim platformama poput MGM+, ili barem na streaming servisima koji dolaze u našu zemlju. Ako ste fanovi PC igara i filmova o zavjerama, pogledajte ga – podsjeća na današnje hakere i digitalne trke protiv vremena, slično onome što čitamo na našim člancima o phishingu.
Tri dana kondora trenutno strimuje na MGM+, i stoji kao vječni klasik špijunskih drama.
